Kościół Świętej Trójcy jest przede wszystkim miejscem modlitwy i centrum życia religijnego wielu ewangelików naszego miasta. Obok nabożeństw odwiedzają go co roku tysiące turystów – zarówno w tygodniu, podczas południowych koncertów Lunch Time Concerts, jak i przy okazji wystaw, debat oraz innych wydarzeń o charakterze religijnym i kulturalnym.
Wiele osób pyta nas, jak należy zachowywać się w naszym kościele. To zupełnie naturalne – naszą świątynię odwiedzają nie tylko ewangelicy, lecz także osoby innych wyznań i religii oraz osoby niezwiązane z żadną wspólnotą religijną. Z myślą o wszystkich odwiedzających przygotowaliśmy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania, które pomagają lepiej zrozumieć charakter i specyfikę naszej przestrzeni. Kościół Świętej Trójcy jest przede wszystkim miejscem modlitwy i kontemplacji Słowa Bożego, stając się zarazem przestrzenią spotkania i dialogu.
Chcemy, aby każdy, kto nas odwiedza, czuł się tutaj swobodnie i pewnie – niezależnie od tego, czy przychodzi na nabożeństwo, koncert, debatę czy z czystej ciekawości. Zależy nam, aby każdy mógł doświadczyć tego miejsca w atmosferze wzajemnego szacunku – zarówno wobec innych osób, jak i wobec samej przestrzeni, którą wspólnie dzielimy.
Jesteśmy przekonani, że głębsze poznanie prowadzi do wzajemnego zrozumienia. Spotkajmy się w kościele Świętej Trójcy. Zapraszamy!
Kościół Świętej Trójcy jest dostępny dla zwiedzających od wtorku do soboty w godzinach 11.00–17.00 oraz w niedziele w godzinach 12.30–17.00.
W środy, w godz. 11.45–12.45, świątynia jest wyłączona ze zwiedzania z uwagi na odbywające się Lunch Time Concerts.
Zwiedzanie indywidualne z przewodnikiem jest możliwe po uzgodnieniu z kancelarią parafialną.
Kościół przystosowany jest do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
Często zadawane pytania
Nasze kościoły są miejscami modlitwy i kontemplacji Słowa Bożego. Może wejść do nich każda osoba. Prosimy jednak, aby wszyscy zachowaniem i ubiorem wyrażali szacunek dla tego miejsca kultu oraz dla osób, które się modlą lub uczestniczą w nabożeństwach. Nie należy przeszkadzać innym zwiedzającym. Osobom nieuprawnionym nie wolno przebywać w prezbiterium, a szczególnie dotykać krzyża i ołtarza oraz znajdujących się na nim przedmiotów. Niedopuszczalne jest też korzystanie z wnętrza kościołów do organizowania manifestacji uderzających w Boga, człowieka i całe stworzenie.
Kościół Świętej Trójcy w tygodniu otwarty jest dla zwiedzających w godzinach 11:00–17:00 (oprócz poniedziałków). Ze względu na odbywające się w środy południowe Lunch Time Concerts, kościół zamknięty jest dla zwiedzających w godzinach 11.45-12.45.
Zwiedzanie indywidualne z przewodnikiem jest możliwe po uzgodnieniu z kancelarią parafialną.
Kościół przystosowany jest do potrzeb osób z niepełnosprawnościami; wyposażono go w pętlę indukcyjną i zestawy słuchawkowe ułatwiające udział w nabożeństwach osobom niedosłyszącym. Dostępne są audio guide’y w językach obcych. Zachęcamy do objerzenia krótkiego filmu o życiu naszej Wspólnoty oraz dowiedzenia się więcej na naszej stronie w zakładce „O parafii”
Można skłonić głowę, zmówić modlitwę, uczynić znak krzyża. W kościołach ewangelickich nie ma tabernakulum, nie ma więc zwyczaju przyklękania. Natomiast zachęcamy odwiedzających do uczczenia Boga w Trójcy Świętej Jedynego zgodnie z wyznawaną tradycją.
Nabożeństwa niedzielne w kościele Świętej Trójcy rozpoczynają się o 10:30 oraz 19:00, w kościele Objawienia Pańskiego o 10:00, zaś w kaplicy „Tabita” o 11:00. W czasie pasyjnym i okresie adwentu dodatkowe nabożeństwa zaczynają się w piątki o 18:00, zarówno w kościele Świętej Trójcy, jak i w kaplicy „Tabita”. Istnieje możliwość skorzystania z transmisji internetowych – dostępnych na kanale YouTube „Luteranie w Warszawie”.
Wchodząc do kościoła, osoby uczestniczące w nabożeństwach zazwyczaj biorą do ręki Śpiewnik Ewangelicki, następnie zajmują miejsce w ławce i jeszcze stojąc, zmawiają cichą modlitwę. Dzięki tablicom umieszczonym przy ścianach zapoznają się z numerami pieśni, które będą śpiewane. Numer z adnotacją „introit” (lub intr.) informuje o tekstach liturgii wstępnej. Numery pieśni i introity warto zaznaczyć zakładkami w śpiewniku przed rozpoczęciem nabożeństwa, aby móc włączyć się do śpiewu Zboru. Osoby nieznające całości tekstów liturgicznych mogą je także odnaleźć i śledzić w Śpiewniku. W nim też zawarte są propozycje tekstów różnych modlitw.
Nabożeństwa w kościołach Parafii Ewangelicko-Augsburskiej Świętej Trójcy w Warszawie prowadzone są w języku polskim (narodowym). Okazjonalnie dla grup i partnerów z innych kościołów nabożeństwa mogą być sprawowane z tłumaczeniem na język ojczysty gości.
Zarówno w kościele Świętej Trójcy, kościele Objawienia Pańskiego, jak i w kaplicy „Tabita” mamy stoiska z bezpłatnymi broszurami. Znajdują się tam również plany nabożeństw spotkań i koncertów na dany miesiąc. Istnieje też możliwość odpłatnego nabycia publikacji o tematyce ewangelickiej.
W naszych kościołach istnieją obszary, które są niedostępne dla zwiedzających: Prezbiterium to obszar wokół ołtarza zarezerwowany wyłącznie dla duchowieństwa oraz osób bezpośrednio uczestniczących w liturgii. Osoby zwiedzające powinny unikać wchodzenia na ten obszar, chyba że zostaną do tego specjalnie zaproszone. Dostęp do zakrystii jest ograniczony do duchowieństwa i osób odpowiedzialnych za przygotowanie liturgii. W naszym kościele znajduje się też Lutheraneum, czyli przestrzeń przeznaczona na spotkania po nabożeństwach. Zapraszamy tam jedynie wówczas, gdy jest to przewidziane przez osoby organizujące wydarzenia. Dostęp do konsoli organowej oraz jej otoczenia jest ograniczony do organisty i osób przez niego upoważnionych. W kościele Świętej Trójcy nad zakrystią znajduje się sala, do której w trakcie nabożeństw oraz wydarzeń kulturalnych mają dostęp rodzice z małymi dziećmi.
Podczas zwiedzania kościoła można robić zdjęcia. Prosimy jednak unikać fotografowania, nagrywania dźwięku i filmowania podczas nabożeństw. Zarchiwizowane transmisje nabożeństw są dostępne na kanale YouTube „Luteranie w Warszawie”. Jeśli zdjęcia mają być użyte w celach komercyjnych, należy uzyskać zgodę Proboszcza Parafii.
Urząd duchowny w Kościele Ewangelicko-Augsburskim w Polsce jest sprawowany w trzech posługach: diakona, prezbitera i biskupa. Osoba stojąca na czele Kościoła to biskup Kościoła, a na czele diecezji – biskup diecezjalny. Prezbiterzy (zarówno mężczyźni, jak i kobiety) noszą tytuł „ksiądz”. W Polsce na duchownych protestanckich stosuje się także określenie „pastor”. Wierni Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce to ewangelicy, luteranie lub chrześcijanie wyznania ewangelicko-augsburskiego.
W Kościołach ewangelickich do duchownych zwracamy się: księże, księże wikariuszu, księże proboszczu, księże biskupie, ewentualnie: pastorze. W korespondencji oficjalnej warto zacząć od: Wielebny/Przewielebny Księże, lub po prostu: Drogi Księże. Pisząc do biskupów, można stosować zwroty: Najprzewielebniejszy Księże Biskupie lub: Jego Ekscelencja Ksiądz Biskup itd. W pozdrowieniach i rozmowach osobistych, obok tradycyjnego: „dzień dobry”, można stosować zwroty: „Szczęść Boże”, czy „Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus!”.
Chyba najczęściej spotykany błąd i stereotyp to utożsamianie wyznania z narodowością, w tym wypadku – utożsamianie ewangelików z Niemcami. Inną często spotykaną pomyłką jest twierdzenie, jakoby protestanci nie szanowali albo wręcz pogardzali Matką Bożą. Pomyłką jest też uznawanie ewangelicyzmu za religię niechrześcijańską. Warto podkreślić, że współczesny dialog ekumeniczny stara się przezwyciężać uprzedzenia poprzez wzajemne zrozumienie, szacunek i współpracę między wyznaniami.
Źródłem poznania Boga, wiary i norm postępowania ewangelików jest kanon 66 ksiąg protokanonicznych Biblii – 39 Starego Testamentu i 27 Nowego Testamentu. Luteranie z szacunkiem odnoszą się również do tzw. ksiąg apokryficznych (deuterokanonicznych). Te traktowane jednak jako literatura budująca, a nie teksty normatywne.
Pismo Święte
Źródłem poznania Boga, wiary i norm postępowania ewangelików jest kanon 66 ksiąg protokanonicznych Biblii – 39 Starego Testamentu i 27 Nowego Testamentu. Luteranie z szacunkiem odnoszą się również do tzw. ksiąg apokryficznych (deuterokanonicznych). Te traktowane jednak jako literatura budująca, a nie teksty normatywne. Wyznawcy luteranizmu głoszą teologię, która wywodzi się z nauk Marcina Lutra, reformatora z XVI wieku. Oto główne zasady wiary luteranizmu:
Sola Scriptura (Jedynie Pismo):
Pismo Święte (Biblia) jest jedynym i ostatecznym autorytetem w sprawach wiary i życia chrześcijańskiego. Odrzucamy tradycje kościelne, które nie mają podstaw w Piśmie Świętym, aczkolwiek jesteśmy świadomi istotnej roli tradycji chrześcijańskiej i pobożności, która może zmieniać się w zależności od kontekstu i czasu.
Sola Fide (Jedynie Wiara):
Zbawienie jest osiągane przez wiarę w Jezusa Chrystusa, a nie przez czyny. Luteranie wierzą, że człowiek jest usprawiedliwiony przed Bogiem jedynie przez wiarę, a nie jakiekolwiek ludzkie wysiłki czy dobre uczynki. Wiara ta powinna być czynna w miłości zgodnie z nauczaniem listów apostolskich.
Sola Gratia (Jedynie Łaska):
Zbawienie jest darem bożej łaski, który człowiek otrzymuje bez własnych zasług. Luteranie podkreślają, że to Bóg inicjuje zbawienie i obdarza człowieka łaską. Nie można zasłużyć sobie na łaskę poprzez praktyki religijne i uczynki.
Solus Christus (Jedynie Chrystus):
Jezus Chrystus jest jedynym pośrednikiem między Bogiem a ludźmi. Zbawienie jest możliwe tylko dzięki Jego życiu, śmierci i zmartwychwstaniu. Stąd luteranizm nie zna kultu Matki Bożej i świętych. Życie świętych i męczenników jest dla nas wzorem w naśladowaniu Chrystusa.
Soli Deo Gloria (Jedynie Bogu Chwała):
Wszelka chwała i uwielbienie należą się jedynie Bogu. Wszystkie działania wiernych powinny być ukierunkowane na chwałę bożą.
Luteranie uznają dwa sakramenty – Chrzest i Wieczerzę Pańską (zwaną również Komunią Świętą lub Eucharystią). Wierzą, że są one ustanowione przez Chrystusa i są środkami łaski.
Kościół jest wspólnotą wiernych, w której głoszone jest Słowo Boże i sprawowane są sakramenty. Luteranie nie uznają hierarchii kościelnej w takim stopniu jak katolicy, a rolę duchownych widzą przede wszystkim w nauczaniu, duszpasterstwie, administracji, sprawowaniu sakramentów. Duchownymi mogą być zarówno mężczyźni, jak i kobiety.
Luteranie wierzą w ostateczne zwycięstwo Chrystusa, Jego powtórne przyjście, sąd ostateczny i życie wieczne. Podkreślają nadzieję na zmartwychwstanie ciała i życie wieczne z Bogiem.
Te podstawowe zasady wiary wyznaczają fundamenty luteranizmu, które kształtują duchowość, teologię i praktyki liturgiczne naszej wspólnoty chrześcijańskiej.
Nabożeństwo kończy błogosławieństwo Aaronowe wypowiadane przez duchownego w kierunku Zboru. Następnie wierni śpiewają ostatnią wyznaczoną pieśń, zaś po niej – siedząc w ławkach – słuchają postludium organowego. Po usłyszanym postludium wierni wstają, modlą się cicho w ławkach, następnie udają się w stronę wyjścia, odkładając po drodze śpiewniki na półki. Przy drzwiach do kościoła wierni są żegnani uściskiem dłoni przez duchownych prowadzących nabożeństwo. W przypadku osób zwiedzających dobrym zwyczajem przed wyjściem z kościoła jest skłonienie głowy w stronę ołtarza i chwila zadumy.
Nasze kościoły otwieramy dla kultury dialogu. Przy tym staramy się zachować zasadę roztropności i odpowiedzialności – otwarci dla wszystkich, ale nie dla wszystkiego. Nie jesteśmy otwarci dla tego, co jest sprzeczne z podwójnym przykazaniem miłości Boga i bliźniego. Już od ponad 33 lat odbywają się w naszym kościele Warszawskie Koncerty Muzyki Cerkiewnej. Zawsze znaczącym wydarzeniem są koncerty Festiwalu Krzyżowa Music, Chóru Państwowego i Katedralnego z Berlina, Young Cathedral Voices z Uppsalii i inne. Polecamy i zapraszamy na cotygodniowe koncerty w porze lunchu do kościoła Świętej Trójcy – w środy o 12:00. Wstęp wolny! Z kolei dzięki współpracy z Radą i Zarządem Dzielnicy Śródmieście słuchamy koncertów organowych w cyklu Summer Evening Concerts. Oprócz tego co roku parafialny chór Semper Cantamus i muzycy zawodowi związani z Parafią organizują Koncert Reformacyjny. Ponadto współorganizujemy debaty w ramach cyklu Rozmowy pod kopułą: Europa – Kościół – Ekumenia.
Parafianie naszego Zboru realizują od wielu lat cenne inicjatywy. Do nich należy m.in. Ekumeniczny Uniwersytet Trzeciego Wieku. Inną cenną inicjatywą jest praca Fundacji Ewangelickie Towarzystwo Oświatowe, która obecnie prowadzi dwie placówki: Przedszkole SZKRABKI oraz Szkołę Podstawową im. Samuela Bogumiła Lindego.
Jesteśmy otwarci na spotkania edukacyjne dla dzieci, młodzieży oraz grup seniorów, pragnących poznać historię ewangelików w Warszawie i na Mazowszu, podstawy ewangelicyzmu i to, czym żyją współcześni ewangelicy. Ponadto możliwe jest zwiedzanie kościoła pod przewodnictwem osoby do tego upoważnionej. W przestrzeni kościoła i znajdującego się pod nim Lutheraneum odbywają się wystawy tematyczne. Od 2018 roku przy kościele Świętej Trójcy działa Studio Lutheraneum, które prowadzi parafialny kanał YouTube „Luteranie w Warszawie”.
Parafia Ewangelicko-Augsburska Świetej Trójcy
ul. Kredytowa 4, 00-062 Warszawa
Kościół Świętej Trójcy
pl. Małachowskiego 1 w Warszawie
Kościół Objawienia Pańskiego
ul. Cietrzewia 22 w Warszawie-Włochach
Kaplica “Tabita”
ul. Długa 43 w Konstancinie-Jeziornie